કેલેન્ડર

📅 કેલેન્ડર રીઝનિંગ (Calendar Reasoning) : શોર્ટકટ ટ્રીક્સ અને ગણતરી 📅

કોઈપણ તારીખનો વાર સેકન્ડોમાં શોધો! સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ (GPSC, GSSSB, Banking, Police) માટે ઉપયોગી માર્ગદર્શિકા

૩૬૫ દિવસ

સામાન્ય વર્ષ (1 Odd Day)

૩૬૬ દિવસ

લીપ વર્ષ (2 Odd Days)

૭ દિવસ

અઠવાડિયાનું પુનરાવર્તન (Mod 7)

૪ વર્ષે

લીપ વર્ષનું પુનરાવર્તન

🌟 કેલેન્ડર રીઝનિંગનો મૂળભૂત નિયમ : 'વિષમ દિવસો' (Odd Days)

📌 કેલેન્ડરના કોઈપણ દાખલા ગણવા માટે સૌથી મહત્વનો આધાર 'વિષમ દિવસો' (Odd Days) છે. અઠવાડિયાના ૭ દિવસ પૂરા થયા પછી બાકી રહેતા વધારાના દિવસોને વિષમ દિવસો કહેવામાં આવે છે. કુલ દિવસોને ૭ વડે ભાગતા મળતી શેષ (Remainder) એ જ વિષમ દિવસ હોય છે.

📌 ૧. મૂળભૂત સંકલ્પનાઓ : સામાન્ય વર્ષ અને લીપ વર્ષ

સામાન્ય વર્ષ

સામાન્ય વર્ષ (Ordinary Year): IMP જે વર્ષને ૪ વડે નિઃશેષ ભાગી ન શકાય તેને સામાન્ય વર્ષ કહે છે (દા.ત. ૧૯૯૧, ૨૦૨૩, ૨૦૨૫). સામાન્ય વર્ષમાં કુલ ૩૬૫ દિવસ હોય છે. તેને ૭ વડે ભાગતા (૩૬૫ ÷ ૭) ૫૨ અઠવાડિયા અને ૧ વિષમ દિવસ બાકી રહે છે.

લીપ વર્ષ

લીપ વર્ષ (Leap Year): MOST IMP જે વર્ષને ૪ વડે નિઃશેષ ભાગી શકાય તેને લીપ વર્ષ કહે છે (દા.ત. ૨૦૨૦, ૨૦૨૪, ૨૦૨૮). લીપ વર્ષમાં ફેબ્રુઆરી મહિનો ૨૯ દિવસનો હોય છે અને કુલ ૩૬૬ દિવસ હોય છે. તેને ૭ વડે ભાગતા ૫૨ અઠવાડિયા અને ૨ વિષમ દિવસ બાકી રહે છે.

શતાબ્દી વર્ષ

શતાબ્દી વર્ષ (Century Year): જે વર્ષના અંતે બે શૂન્ય હોય (દા.ત. ૧૬૦૦, ૧૭૦૦, ૧૯૦૦, ૨૦૦૦). શતાબ્દી વર્ષ લીપ વર્ષ છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે તેને ૪૦૦ વડે ભાગવું પડે (દા.ત. ૨૦૦૦ એ લીપ વર્ષ છે કારણ કે તે ૪૦૦ થી વિભાજ્ય છે, જ્યારે ૧૯૦૦ એ લીપ વર્ષ નથી).

🔢 ૨. કોડ્સ અને સૂત્ર : મહિનાના કોડ અને શતાબ્દી કોડ

મહિનાના કોડ

સામાન્ય વર્ષ માટે મહિનાના કોડ (સહેલી ચાવી - ૧૨ મહિના):
• જાન્યુઆરી: ૦ | ફેબ્રુઆરી: ૩ | માર્ચ: ૩
• એપ્રિલ: ૬ | મે: ૧ | જૂન: ૪
• જુલાઈ: ૬ | ઓગસ્ટ: ૨ | સપ્ટેમ્બર: ૫
• ઓક્ટોબર: ૦ | નવેમ્બર: ૩ | ડિસેમ્બર: ૫
*(નોંધ: જો લીપ વર્ષ હોય તો જાન્યુઆરીનો કોડ ૬ અને ફેબ્રુઆરીનો કોડ ૨ લેવો, બાકીના બધા સરખા રહે).*

શતાબ્દી કોડ

શતાબ્દી કોડ (Century Codes):
• ૧૬૦૦ થી ૧૬૯૯ ➔ ૬
• ૧૭૦૦ થી ૧૭૯૯ ➔ ૪
• ૧૮૦૦ થી ૧૮૯૯ ➔ ૨
• ૧૯૦0 થી ૧૯૯૯ ➔ ૦
• ૨૦૦૦ થી ૨૦૯૯ ➔ ૬

વારના કોડ

શેષ (Remainder) મુજબ વાર નક્કી કરવાની ચાવી:
૦ ➔ શનિવાર | ૧ ➔ રવિવાર | ૨ ➔ સોમવાર | ૩ ➔ મંગળવાર | ૪ ➔ બુધવાર | ૫ ➔ ગુરુવાર | ૬ ➔ શુક્રવાર

⚡ ૩. કોઈપણ તારીખનો વાર શોધવાનું યુનિવર્સલ શોર્ટકટ સૂત્ર

શોર્ટકટ સૂત્ર

સૂત્ર:
$$\text{Total} = \text{તારીખ} + \text{મહિનાનો કોડ} + \text{શતાબ્દી કોડ} + \text{વર્ષના છેલ્લા બે અંક} + \left( \frac{\text{વર્ષના છેલ્લા બે અંક}}{૪} \right) \text{ (ફક્ત પૂર્ણાંક ભાગ)}$$
*આ કુલ સરવાળાને **૭ વડે ભાગીને શેષ (Remainder)** મેળવવી, અને શેષ મુજબ ઉપરના વારનો કોડ જોવો.*

✍️ ૪. વિગતવાર ઉદાહરણો અને ગણતરીની સમજૂતી

ઉદાહરણ - ૧

પ્રશ્ન: ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ ના રોજ કયો વાર હતો? MOST IMP
પગલું-૧: તારીખ = ૧૫
પગલું-૨: ઓગસ્ટ મહિનાનો કોડ = ૨
પગલું-૩: ૧૯૦૦ ની શતાબ્દીનો કોડ = ૦
પગલું-૪: વર્ષના છેલ્લા બે અંક (૧૯૪૭) = ૪૭
પગલું-૫: ૪૭ ને ૪ વડે ભાગતા પૂર્ણાંક ભાગ (૪૭ ÷ ૪) = ૧૧ (૧૧ ચોક ૪૪)
કુલ સરવાળો: ૧૫ + ૨ + ૦ + ૪૭ + ૧૧ = ૭૫
અંતિમ ગણતરી: ૭૫ ને ૭ વડે ભાગતા (૭૫ ÷ ૭) ➔ ૧૦ અઠવાડિયા પૂરા થાય અને શેષ = ૫ વધે.
જવાબ: શેષ ૫ એટલે ગુરુવાર! (૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ ના રોજ ગુરુવાર હતો).

ઉદાહરણ - ૨

પ્રશ્ન: ૨૬ જાન્યુઆરી ૨૦૫૦ ના રોજ કયો વાર આવશે?
પગલું-૧: તારીખ = ૨૬
પગલું-૨: જાન્યુઆરી મહિનાનો કોડ (સામાન્ય વર્ષ) = ૦
પગલું-૩: ૨૦૦૦ ની શતાબ્દીનો કોડ = ૬
પગલું-૪: વર્ષના છેલ્લા બે અંક (૨૦૫૦) = ૫૦
પગલું-૫: ૫૦ ને ૪ વડે ભાગતા પૂર્ણાંક ભાગ (૫૦ ÷ ૪) = ૧૨
કુલ સરવાળો: ૨૬ + ૦ + ૬ + ૫૦ + ૧૨ = ૯૪
અંતિમ ગણતરી: ૯૪ ને ૭ વડે ભાગતા (૯૪ ÷ ૭) ➔ શેષ = ૩ વધે.
જવાબ: શેષ ૩ એટલે બુધવાર!

📊 ૫. કેલેન્ડર રિપીટ થવાની શોર્ટકટ ટ્રીક (Same Calendar Trick)

વર્ષનો પ્રકાર (Given Year)	૪ વડે ભાગતા મળતી શેષ (Remainder)	કેલેન્ડર ક્યારે રિપીટ થાય? (Add Years)
લીપ વર્ષ (Leap Year)	શેષ = ૦	તે જ વર્ષમાં ૨૮ વર્ષ ઉમેરવાથી (૨૦૨૦ + ૨૮ = ૨૦૪૮)
લીપ વર્ષ પછીનું પહેલું વર્ષ	શેષ = ૧	તે જ વર્ષમાં ૬ વર્ષ ઉમેરવાથી (૨૦૨૧ + ૬ = ૨૦૨૭)
લીપ વર્ષ પછીનું બીજું વર્ષ	શેષ = ૨	તે જ વર્ષમાં ૧૧ વર્ષ ઉમેરવાથી (૨૦૨૨ + ૧૧ = ૨૦૩૩)
લીપ વર્ષ પછીનું ત્રીજું વર્ષ	શેષ = ૩	તે જ વર્ષમાં ૧૧ વર્ષ ઉમેરવાથી (૨૦૨૩ + ૧૧ = ૨૦૩૪)

🏆 ૬. સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા માટે ખાસ યાદ રાખવા જેવા Golden Points

• ૧. સદીના પ્રથમ અને અંતિમ દિવસો:
  🌟 કોઈપણ શતાબ્દી વર્ષનો અંતિમ દિવસ ક્યારેય મંગળવાર, ગુરુવાર કે શનિવાર ન હોઈ શકે. 🌟 સોમવાર, બુધવાર અને શુક્રવાર એ કોઈપણ સદીના પ્રથમ કે અંતિમ દિવસ હોઈ શકે છે.
• ૨. ૪૦૦ વર્ષમાં વિષમ દિવસો: ૪૦૦ વર્ષમાં કુલ વિષમ દિવસોની સંખ્યા શૂન્ય (૦) થાય છે.
• ૩. ફેબ્રુઆરી અને સામાન્ય વર્ષના દિવસો: સામાન્ય વર્ષનો પ્રથમ દિવસ અને છેલ્લો દિવસ હંમેશા સરખો જ વાર હોય છે (દા.ત. ૧ જાન્યુઆરીએ સોમવાર હોય તો તે જ વર્ષની ૩૧ ડિસેમ્બરે પણ સોમવાર જ હોય).

📅 કેલેન્ડર રીઝનિંગની આ શોર્ટકટ ટ્રીક્સ અને ગણતરી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી કરતા દરેક મિત્રો સાથે અવશ્ય શેર કરો! 📅